SARS-CoV-2, in de volksmond inmiddels bekend en berucht als het coronavirus, heeft de wereld die we kennen op zijn kop gezet. Onze normaalgesproken levendige kantoren hebben plaats gemaakt voor de hoogtijdagen van Skype, Zoom en Microsoft Teams. De ochtendspits vindt tegenwoordig plaats vanuit onze geïmproviseerde huiskamerwerkplekken, waar meer en meer mensen bekend raken met digitale samenwerkingsplatformen als Google Drive of Sharepoint. Ook binnen de zorg pleit Nederland al jarenlang voor verdere digitale ontwikkeling, maar tot de explosie van het coronavirus kwam dit nauwelijks van de grond. Is de noodzaak tot afstand ook het startschot voor een digitale revolutie in de zorg?  

Wat verstaan we onder de digitale revolutie?

Onder digitale revolutie verstaan we de transitie van mechanische en analoge elektronische technologie naar digitale– en computertechnologie. Bedrijven die voorheen geen drastische, digitale veranderingen wilden doormaken omdat zaken goed liepen, werden door de pandemie gedwongen. Banken, overheidsinstanties, scholen, en zelfs restaurants zijn inmiddels afhankelijk van online diensten. Volledige zorg op afstand is daarentegen nog niet haalbaar, maar in dit werkveld kenmerkt de digitale revolutie zich door bijvoorbeeld E-health, waarmee overwerkte zorgmedewerkers ontlast worden en virtual reality headsetswaarmee professionals kunnen meekijken bij behandeling of medicatietoediening op afstandIn crisistijden zoals deze, biedt digitale zorg vele voordelen die de veiligheid van zowel de patiënt als de behandelaar waarborgt.  

Gegevensuitwisseling: een voorwaardelijk struikelblok

We blijken veerkrachtig in onze tijdelijke oplossingen wat betreft thuiswerkenvergaderingen en online oplossingen. Echter, een belangrijke stap binnen de zorg is de digitalisering van patiëntgegevens en dossiers; iets waar tot nu toe veel weerstand tegenover stondVoormalig Minister Bruins schreef in zijn brief van april 2019 dat er door gebrekkige elektronische uitwisseling van gegevens vermijdbaar veel fouten gemaakt worden en dat patiënten onnodig vaak hun verhaal opnieuw moeten doen. De grootste uitdaging aldus de brief was het gebruik van een uniforme taal, waardoor alle zorgverleners beschikking hebben tot benodigde informatie. Op 10 maart 2020midden in de coronalockdown, is het wetsvoorstel ingediend om elektronische gegevensuitwisseling in de zorg te verplichten (besluit in juni 2020)Een wetsvoorstel dat zonder de coronacrisis nog wel even op zich had laten wachten.  

Is gedigitaliseerde zorg een blijvertje? 

Zoals Johan Cruijf het zei: “Elk nadeel heeft zijn voordeelDe coronacrisis is een onwelkome gast die ons een wijze les geleerd heeft dat werken op afstand wel degelijk mogelijk is. Zullen we na de crisis meer digitaal blijven werken, of terug naar hoe het was? Heeft de zorg de voordelen van digitalisering zich gerealiseerd? Is ook gezondheidszorg op afstand van blijvende aardDe toekomst zal het leren. Hoewel digitalisering in onze moderniserende samenleving onvermijdelijk is (een vuur dat COVID19 zeker aangewakkerd heeft), is het ondenkbaar dat fysiek contact tussen bedrijf, klant, of patiënt de komende decennia volledig zal verdwijnen. De zorg is immers mensenwerk, en digitale veranderingen zijn ondersteunend om te komen tot de beste gezondheid en gezondheidszorg!